محمد الريشهري
80
دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )
بر بالاى منبر كوفه آشكارا مىفرمايد : اللَّهُمَّ إنَّهُ لا بُدَّ لَكَ مِن حُجَجٍ فى أرضِكَ ، حُجَّةٍ بَعدَ حُجَّةٍ عَلى خَلقِكَ ، يَهدونَهُم إلى دينِكَ ، وَ يُعَلِّمونَهُم عِلمَكَ ، كَيلا يَتَفَرَّقَ أتباعُ أولِيائِكَ ، ظاهِرٍ غَيرٍ مُطاعٍ ، أو مُكتَتَمِ يُتَرَقَّبُ ، إن غابَ عَنِ النّاسِ شَخصُهُم فى حالِ هُدنَتِهِم فَلَم يَغِب عَنهُم قَديمُ مَبثوثِ عِلمِهِم ، وَ آدابُهُم فى قُلوبِ المُؤمِنينَ مُثبَتَةٌ ، فَهُم بِها عامِلونَ . « 1 » بار خدايا ! تو را ناگزير ، حجّتهايى در زمينت بايد ؛ حجّتى از پىِ حجّتى بر خلقت ، كه آنان را به دين تو رهبرى كنند و دانشِ تو را به ايشان بياموزند تا پيروانِ دوستانت پراكنده نشوند ، خواه اين حجّت ، آشكار باشد و نافرمانروا ، و خواه پنهان و در انتظار . اگر چه جسمش ، در حال آتشبس مردم [ با دشمن ] ، از آنان پنهان باشد ، امّا دانش ديرين و منتشر آنان ، از مردم ، نهان نيست و آدابشان ، در دلهاى مؤمنان ، پا برجاست و به آنها عمل مىكنند . امام زين العابدين عليه السلام نيز حجّت الهى را لازمهء وجود و بقاى پرستش خدا از سوى انسان دانسته و آن را به دو گونهء : « ظاهر مشهور » يا « غائب مستور » ، تقسيم نموده است . « 2 » 1 - 2 . مشابه پيشين داشتن غيبت امامان عليهم السلام براى زدودن زمينهء انكارهاى برخاسته از غريب بودن غيبت ، از راهى ساده سود جستهاند . آنان براى باور غيبت حجّت - كه غير عادى مىنمود - ، به نمونهء مشابه ارجاع داده و براى بيان امكان تحقّق آن به ديگر حجّتهاى الهى مانند : عزير ، يوسف ، موسى ، يونس و خضر عليهم السلام استناد نمودهاند . « 3 » آنان همچنين براى رويارويى با انكار ناشى از طولانى شدن عمر امام غايب ، به طول عمر نوح و خضر اشاره نموده و بسترى هموار را براى پذيرش غيبت ايشان
--> ( 1 ) . ر . ك : ص 196 ح 589 . ( 2 ) . ر . ك : ص 212 ح 603 و ج 1 ص 238 ح 56 . ( 3 ) . ر . ك : ص 7 ( بخش دوم / فصل ششم / ويژگىهاى پيامبرانه ) .